Fermenteren

Fermenteren kan je leren

Fermenteren, je hoort het steeds vaker. Deze eeuwenoude bewaarmethode veranderde de afgelopen jaren in een trendy hobby. Wie zich al in het fermenteren verdiepte, ontdekte waarschijnlijk dat het een verrassend proces is. Probeer deze eenvoudige recepten uit  voor yoghurt, zuurdesem en waterkefir en ervaar de voldoening van het fermenteren.

Een bedankje aan de bacteriën

Gefermenteerde producten vind je overal. Denk maar aan yoghurt, verschillende soorten kazen, gist dat brood doet rijzen, alcohol en zelfs die verrukkelijke chocolade is gemaakt van gefermenteerde cacaobonen.

Deze overheerlijke producten hebben we te danken aan micro-organismen, waarvan melkzuurbacteriën en gist de bekendste zijn. Simpel gezegd zetten deze micro-organismen de koolhydraten van het voedingsmiddel, om naar zuren en/of alcoholen en/of koolzuurgas. Hierdoor kunnen bacteriën die ons eten normaal doen bederven moeilijk overleven. Het fijne is dat ook de smaak, geur en textuur van het voedingsmiddel verandert in een voor ons smakelijk product.

fermenteren in potjes_1200508375_0.jpg

Zelf fermenteren

Fermenteren is niet moeilijk, je kan het gemakkelijk thuis proberen.
Hou wel rekening met een aantal aandachtspunten:

  • Ga altijd hygiënisch te werk! Zorg voor een goede handhygiëne, steriel materiaal en voedingsmiddelen van goede kwaliteit.
  • Volg het recept. Zo voorkom je dat er toch ongewenste bacteriën en/ of schimmels gaan groeien. 
  • Controleer het resultaat door te kijken, te ruiken, te voelen en te proeven. Wanneer je denkt dat je product slecht is, gooi je het beter weg.


Fermenteren is een leerproces! De 2de keer gaat het altijd beter dan de 1ste.  Geef niet op als het niet direct lukt!

Deze recepten zijn simpel en geschikt voor starters met de nodige ruimte voor wie graag experimenteert.

Yoghurt

yoghurt_614470541.jpg

Met een minimum aan ingrediënten kan je je eigen yoghurt maken. Om te starten kan je yoghurt van de winkel gebruiken. Werk je liever met volle, halfvolle of magere melk? De keuze is aan jou!

Materiaal 

  • grote kookpot
  • weckpot van 1 liter
  • oven 
  • kookthermometer 


Ingrediënten

  • 1 liter melk 
  • 1 eetlepel suiker 
  • eetlepel levende yoghurt op kamertemperatuur 


Bereiding

  • Warm de melk al roerend op tot ongeveer 80°C.
  • Los de suiker op in de melk. 
  • Laat de melk afkoelen tot ongeveer 40°C.
  • Giet de melk in een steriele pot.  
  • Voeg de yoghurt toe en meng goed. 
  • Sluit de pot af.
  • Zet de pot in een oven van ongeveer 40°C.
  • Laat zo’n 6 tot 24 uur fermenteren.
  • De yoghurt kan  je 1 à 2 weken bewaren.


Tip: Hoe langer je de yoghurt laat fermenteren, hoe dikker de yoghurt wordt!

Ook zonder oven kan je een omgeving creëren die warm genoeg is voor de bacteriën. Giet de warme melk bijvoorbeeld in een thermoskan en houd deze warm. De bacteriën in de yoghurt houden van een temperatuur die rond de 43°C ligt.

Je eigen zuurdesem

zuurdesem_1093014533.jpg

Een zuurdesem is zoals een huisdier. Het leeft en jij onderhoudt het. Ook met een zuurdesem kan je volop experimenteren. Ga je voor tarwebloem, roggebloem of verkies je speltbloem? 

Materiaal

  • steriele pot van 2 liter 
  • luchtdoorlatende doek bv. zakdoek
  • elastiek


Ingrediënten

  • 100 g bloem
  • 100 ml water 


Bereiding

  • Meng de bloem en het water in een steriele pot.
  • Bedek de opening van de pot met een luchtdoorlatende doek.
  • Zet de doek vast met een elastiek.
  • Bewaar op kamertemperatuur
  • Voeg  elke dag 50 g bloem en 50 ml water toe.
  • Na 7 à 10 dagen is de zuurdesem klaar voor gebruik!


Cadeautip: Geef iemand een deel van je homemade zuurdesem!

Wat doe je nu met zo’n zuurdesem? Een overheerlijk brood bakken. Het vraagt wel wat tijd, maar is zeker de moeite waard!

Brood_1251450589.jpg

Ingrediënten

  • 300 g bloem 
  • 6 g zout
  • 60 g zuurdesem 
  • 250 ml water


Bereiding

  • Doe de zuurdesem in een grote kom. 
  • Meng het lauwe water onder de zuurdesem.  
  • Voeg het zout en de bloem toe. Zet onder elkaar tot het water is opgenomen.
  • Laat het deeg 10 minuten rusten onder een vochtige theedoek.
  • Kneed het deeg gedurende 10 minuten. Doe dit volgens de vouwtechniek. Hierbij vouw je het deeg telkens naar binnen. Na elke vouw, draai je je kom 90° en vouw je opnieuw. Het deeg moet na 10 minuten een homogene massa zijn. 
  • Laat het deeg nog eens 10 minuten rusten onder een vochtige theedoek. 
  • Geef het deeg nog eens een kneedbeurt van 10 minuten. Doe dit weer volgens de vouwtechniek. 
  • Laat het deeg 6 – 8 uur rusten. 
  • Vorm een bal van het deeg en laat 2 – 6 uur rijzen op een warme plaats.
  • Bak gedurende 30 à 40 minuten in de oven van 220 °C.
  • Laat je brood minstens 30 minuten afkoelen alvorens te consumeren. 


Smakelijk!

Waterkefir

waterkefir_378625858.jpg

Maak je al regelmatig limonades of water met een smaakje? Dan is de waterkefir iets voor jou! 
Gebruik als smaakmaker je favoriete ingrediënten. De kefir zorgt voor een aangename prik. 

Materiaal

  • steriele glazen pot van ongeveer 1 liter 
  • luchtdoorlatende doek bv. zakdoek
  • elastiek
  • vergiet
  • beugelfles
  • kookthermometer 


Ingrediënten

  • 30 g kefirkorrels
  • 1 l  water
  • 60 g suiker
  • smaakmakers naar keuze bv. geraspte gember 


Bereiding

  • Warm het water op tot ongeveer 60°C
  • Los suiker op in het warme water. 
  • Schenk het  warme water in een steriele pot.
  • Laat het water afkoelen tot ongeveer 20°C
  • Voeg de kefirkorrels  en de smaakmakers toe.
  • Dek de pot af met een doek. Maak de doek vast met een elastiek. 
  • Laat de kefir  ongeveer 48 uur fermenteren op kamertemperatuur
  • Zeef de kefirkorrels en de smaakmakers uit de drank. 
  • Doe de drank in een beugelfles. De smaakmakers kan je toevoegen aan de fles.  Spoel de kefirkorrels goed af en bewaar ze in suikerwater in de koelkast. 
  • Laat de fles op druk komen.  Doe dit in 24 – 48 uur op kamertemperatuur
  • Zet de fles voor gebruik in de koelkast


Een waterkefir die lang staat, wordt minder zoet en krijgt meer bubbels.